GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI VE GELECEĞİ

İhracata dayalı büyüme modelini benimsemiş olan ülkemizin dış ticaret politikalarının uygulayıcısı konumunda bulunan, dış ticaret ekseninde ülkenin genel ekonomik yapısı üzerinde belirleyici konumda bulunan T ürk Gümrük İdaresini, kamuoyu nezdindeki -çoğunlukla haksız- olumsuz imajından ve dönemsel olarak üzerinde operasyonların yapıldığı bir kurum olmaktan çıkarmak; ayrım yapmaksızın tüm çalışanlarının toplum genelinde “işini bilen” olarak algılanması yerine; kendileri ve aileleri de bu toplumun bir parçası olan gümrük çalışanlarının, toplumun sağlığı ve refahını tehlikeye düşüren her türlü kanuna aykırı işlemin karşısında duran bir kurumun mensupları olduğu inanışını hakim kılmak adına; gereken kurumsal dönüşüm ve yenilenmesini gerçekleştirebileceğine olan inanç ve ümidimizi güçlendiren Teşkilat Yasa Taslağı ile;

Gümrük Müsteşarlığınca sunulan kamu hizmetlerinin adil, etkili, verimli, süratli ve kaliteli bir şekilde sunulabilmesi, gümrük işlemlerinin etkin ve verimli bir şekilde denetlenmesi, çağdaş kamu yönetimi anlayışının gerektirdiği düzenlemelere yer verilmek suretiyle katılımcılık, saydamlık ve hesap verebilirlik ilkelerine daha uygun bir yapıya sahip bir kamu kurumu haline gelmesinin hedeflendiği düşünülmektedir.

Bu amaçlarla hazırlanan yasa taslağında,

Yetki devri ve yerinden yönetim yapılarının ön plana çıkarılmış olduğu, stratejik yönetim anlayışı içinde öncelikli alanlara yoğunlaşma, performans ve kaliteyi artırmanın hedeflendiği, bilgi teknolojilerinin yönetimin bütün süreçlerinde kullanılmasına özel önem verildiği, yatay organizasyon yapılandırılmasına gidildiği, katılımın gelişmesi için gerekli güvenli ortamının ve mekanizmaların oluşturulmasının sağlanmaya çalışıldığı, herkesin bilgi edinme hakkı olduğu ilkesinin dikkate alındığı, insan kaynaklarının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi için gerekli düzenlemelere yer verildiği,

Diğer taraftan, hizmetlerin sunumunda piyasaya saygılı ve mümkün olduğu ölçüde piyasa araçlarını kullanan bir yapı sağlanabilmesi için diğer kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyona önem verildiği,

Kamu yönetiminin bir bütün olduğu düşüncesinden hareketle kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelerle ilişkilere taslağın pek çok yerinde atıflar yapıldığı,

Gümrük ve Gümrük Muhafaza Müdürlüklerinin birleştirildiği, Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerinin Gümrük Bölge Müdürlüğü olarak adlandırıldığı, bu suretle teşkilata zarar veren ve ayrımcılık yaratan bazı hususlardan uzaklaşılmasının hedeflendiği,

Açıkça görülmektedir.

Ayrıca taslak ile;

Müsteşarlıkça yerine getirilecek görev ve hizmetler ile Gümrük Mevzuatının uzmanlaşmayı gerektirecek şekilde kapsamlı ve karmaşık olmasından dolayı merkez ve taşra teşkilatında uygun görülen birimlerde görev yapan Gümrük Uzmanlarının statülerinin ve olanaklarının Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Hazine Müsteşarlığındaki sisteme benzer bir duruma getirilmesi,

Gümrük hizmetlerinin temel fonksiyonlarından birisi olan gümrük muayene işlemlerini yerine getiren Muayene Memurlarının, yerine getirdikleri görevin bir gereği olarak unvan ve mali haklarına ilişkin düzenlemelere yer verilmesi, bu sayede uzmanlaşmayı gerektiren muayene işlemlerinin daha etkin, verimli ve kaliteli bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli maddi ve manevi olanaklara sahip olmalarının sağlanmaya çalışılması,

Gümrük görevlilerinin statü ve maddi olanaklarının daha üst seviyelere çıkarılması, gümrük idarelerinin altyapı eksikliklerinin giderilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmesi,

Memnuniyet verici gelişmelerdir.

Diğer taraftan;

Çeşitlenerek artan ve basitleştirilerek hızlandırılan dış ticaret faaliyetlerinin etkili bir şekilde denetlenebilmesi için yeni yaklaşımların benimsenmesinin kaçınılmaz olduğu, bu amaçla, geçmişe yönelik hata bulma odaklı ve neticede cezalandırma ilkesi üzerine kurgulanmış olan ve Gümrük Kontrolörlerinin öteden beri mesafeli kalmaya özen gösterdiği böyle bir denetim yaklaşımının terk edilerek; süreç ve sonuç odaklı, caydırıcılık temelinde, çağdaş ve yönlendirici bir denetim sistematiğinin oluşturulması gerektiği düşüncesinden hareketle, sadece kanuna aykırı işlemlerin geçmişe yönelik olarak incelenmesi ve tespit edilen usulsüzlüklerin cezalandırılması sistemi yerine; risk unsurları belirlenerek olası yolsuzluk alanlarının daraltılması ve sonuçta tümüyle yok edilmesini amaçlayan bir denetim sistemine geçilmesi gerektiği açıktır.

Oluşturulması hedeflenen yeni denetim biriminin, stratejik hedef ve amaçlara dayalı, performans esaslı, ilkeli ve tarafsız, şeffaf ve bilgilendirici, etik değerlere sahip, eğitici ve yol gösterici, risk analizlerine dayalı, süreç ve sonuç odaklı, gelişime ve değişime açık, caydırıcı ve önleyici olacağına inancımız ve bu hedefe yönelik olarak üzerimize düşen görevlerin bilincinde olduğumuz konusunda hiçbir zaman şüpheye düşülmemesi gerekmektedir.

Türk Gümrük İdaresinin vizyon ve misyonuna uygun olarak,

Bir yandan küreselleşen dünya ticaretindeki ivmeye paralel olarak gelişen küresel yolsuzluk gayretleri ile mücadele edilmesi, diğer yandan yasal dış ticaretin maliyetinin düşürülmesi ve işlem akışının hızlandırılmasını teminen yeniden yapılandırılması çerçevesinde;

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi yönündeki gelişmelerin gümrüklerin fonksiyonunu azaltmadığı, aksine gümrüklerin görevlerinin çeşitlenerek artmasına neden olduğu, vergi tahsilatı yapan kurum hüviyetinden, çok farklı alanlara ilişkin politikaların uygulayıcısı ve denetleyicisi konumuna geldiği gerçeğine inanan,

Kamu yararına, ülke menfaatlerine, kazanılmış haklara aykırı olmayan her türlü yeniliğin ve düzenlemenin, bilginin, emeğe saygının, etkin ve verimli bir kamu yönetimi anlayışının yanında yer alan, kurulduğu tarihten bu yana üzerine düşen görevleri samimiyetle, iyiniyetle ve gerçekten büyük bir özveri ve azimle yerine getiren, Gümrük Teşkilatında pek çok konuda gelişimin ve değişimin öncüsü olan Gümrük Kontrolörleri;

Hazırlanan “Gümrük Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı” ile Türk Gümrük İdaresini varoluş nedenleri çerçevesinde bulunduğu noktadan daha ileriye taşımaya namzet her türlü gelişim konusunda memnuniyet duymaktadırlar.

Bu bağlamda; Türk Gümrük İdaresini zorlaştıran değil, kolaylaştıran, idari yük yükleyen değil bunları azaltan, hiyerarşik kademeler arasında dolaştıran değil bitirilebilecek en alt düzeyde işleri bitiren, mükelleflerin ve temsilcilerinin gümrük idaresine gelmesine gerek kalmadan iş ve işlemlerin yapıldığı, gereksiz kırtasiye üretmeyen, iş ve işlem süreçleri önceden belirlenmiş ve buna uygun şekilde işlerini yapan, tüm çalışanları ile bir aile havası oluşturan, içindeki olumsuzluklara göz yummayan, kısaca yasal ticarette en kolay, yasa dışı ticarette en zor idare haline dönüştürmek ve daha saygın bir kamu kurumu haline getirmek için çaba gösteren, emek veren herkese teşekkürü borç biliriz.

Gümrük Kontrolörleri Derneği

Yönetim Kurulu