1978 yılında Gümrük ve Tekel Bakanlığı Müsteşarlık Makamı'na bağlı olarak 03.12.1978 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle kurulan Gümrük Kontrolörleri Kurulu, halen Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü bünyesinde Gümrükler Genel Müdürü'ne bağlı olarak, Gümrük Kontrolörleri Başkanlığı adı altında danışma, denetim, soruşturma, inceleme ve teftiş elemanı olarak görev yapmaktadırlar.
Gümrük Kontrolörlüğü mesleği kariyer bir meslek olup, mesleğe üniversitelerin Siyasal Bilgiler, İşletme, İktisat, İktisadi ve İdari Bilimler gibi fakültelerin mezunlarına yapılan KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı) ve Yarışma Sınavı'nı müteakip, bu sınavları kazananlar hakkında mesleğin gerektirdiği liyakat, kariyer ve karaktere sahip bulunup bulunmadığı yönünde yapılan bir ön araştırmayı müteakip eleman alınmakta ve mesleğe alınan bu Stj. Gümrük Kontrolörleri 3 yıllık bir meslek içi eğitime tabi tutulmaktadır. Bu 3 yıllık meslek içi eğitim ve çalışmayı müteakip de Stj. Gümrük Kontrolörleri bu kez Yeterlilik sınavına alınmakta ve bu sınavı da başaranların Gümrük Kontrolörü olarak ataması yapılmaktadır.
Gümrük Kontrolörleri kuruluşundan bugüne bir çok alanda önemli görevler yapmışlardır. Bu anlamda birkaç örnek vermek gerekirse, 1980'li yıllarda kamuoyunda "hayali ihracat" olarak bilinen ihracat suistimallerinin tetkik ve tahkikinin yaklaşık %80'i Gümrük Kontrolörleri tarafından yapılarak ilgililer haklarında gerekli yasal adli ve idari işlemlerin yapılması temin edilmiştir. Yine yakın tarihimizde gündemde olan ve dönemin Aksaray Milletvekili Mahmut ÖZTÜRK başkanlığında TBMM'de oluşturulan Hayali İhracat Araştırma Komisyonu'nda gerek liyakatları ve gerekse teknik bilgi sahibi olmaları nedeniyle Gümrük Kontrolörleri önemli görevler üstlenmişlerdir. Yine Başbakanlık Teftiş Kurulu koordinesinde yapılan Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Merkez Bankası'ndaki ihracat dosyalarının tetkiki komisyonlarında da görev yapan Gümrük Kontrolörleri, son olarak kamuoyunda Kartal, Balina, Paraşüt, Sis, Puro vb. gibi adlar altında bilinen soruşturmalarda da aktif görevler üstlenmişlerdir.
Öte yandan, Gümrük Kontrolörleri sadece denetim görevleriyle ve yukarıda açıklanan görevlerin yerine getirilmesiyle yetinmemiş, bu güne kadar çeşitli idari görevlere de bir çok liyakatli eleman yetiştirmektedirler. Gümrük Kontrolörleri arasından; başta 1 Müsteşar, 3 Müsteşar Yardımcısı, 2 Genel Müdür, 4 Genel Müdür Yardımcısı olmak üzere toplam 32 kişi Müsteşarlığımız ve diğer kamu kurumlarının idari kademelerinde yönetici olarak; 20 kişi ise özel sektörde üst düzey yönetici, müşavir ve avukat olarak görev ifa etmiş ve/veya etmektedir.
Ayrıca, 7 Gümrük Kontrolörü A.B.D.'de 2 yıllık lisansüstü eğitimlerini tamamlamıştır. Halihazırda 4 Gümrük Kontrolörü meslektaşımız lisansüstü eğitimini A.B.D. ve İngiltere'de sürdürmekte, 3 meslektaşımız da doktora eğitimlerine devam etmektedir.
