GÜMRÜK KONTROLÖRLERİ VE GÜMRÜK TEŞKİLATI
Gümrük ve Tekel Bakanlığı Müsteşarlık Makamına bağlı olarak 1978 yılında kurulan Gümrük Kontrolörleri Kurulu, 1983 yılında Maliye ve Gümrük Bakanlığının teşkili aşamasında Gümrükler Genel Müdürüne bağlanmış; bugün de Gümrük Kontrolörleri, Gümrük Müsteşarlığı bünyesinde aynı Genel Müdürlüğe bağlı olarak Gümrük Kontrolörleri Başkanlığında görev yapmaktadırlar.
Gümrük Müsteşarlığındaki diğer denetim birimleri ile birlikte gümrük ve kaçakçılık suç ve teşebbüsleri ile mücadele eden Gümrük Kontrolörleri, merkezi denetim elemanı olarak; Gümrükler Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının her türlü faaliyetleri ile ithalat ve ihracat işlemlerini incelemek, soruşturmak ve teftiş etmek ile görevlidirler. Ayrıca muhtelif Kanunlar çerçevesinde memur suçlarını soruşturmaktadırlar.
Bu bağlamda, Gümrük Kontrolörleri Başkanlığı stratejik hedef ve amaçlara dayalı, performans esaslı, ilkeli ve tarafsız, şeffaf ve bilgilendirici, etik değerlere sahip, eğitici ve yol gösterici, risk analizlerine dayalı, süreç ve sonuç odaklı, gelişime ve değişime açık, caydırıcı ve önleyici bir merkezi denetim birimi olarak üzerine düşen görevleri layıkıyla yerine getirmeye devam etmektedir.
Verilen görevler doğrultusunda; 1980'li ve 90'lı yıllarda kamuoyunda “hayali ihracat” olarak bilinen ihracat suiistimalleri ile ilgili soruşturmaların önemli bir kısmını yürüten Gümrük Kontrolörleri, 2000'li yıllarda da kamuoyunda Paraşüt, Buffalo, Sis, Puro, Balina, Kartal ve benzeri isimlerle anılan ve gündeme damgasını vuran çeşitli yolsuzluk olaylarının soruşturulmasında yer almış, önemli boyutlardaki hazine kayıplarını önleyerek ilgililer hakkında gerekli yasal adli ve idari işlemlerin yapılmasını sağlamışlardır. Yaptıkları inceleme ve soruşturmalar neticesinde yaklaşık olarak; 2000 - 2007 yıllarında yaklaşık 600 Milyon Dolar tutarında hazine kaybının oluşmasını engellemişlerdir. 2000 - 2007 yıllarına ilişkin iş ve rapor bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Gümrük Kontrolörleri İş ve Rapor Bilgileri
|
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
Tamamlanan İş Sayısı |
429 |
569 |
516 |
477 |
861 |
740 |
600 |
427 |
Yazılan Rapor Sayısı |
1601 |
1122 |
1481 |
1617 |
2139 |
1747 |
1364 |
1212 |
Fiilen Görev Yapan Kontrolör Sayısı |
71 |
70 |
82 |
81 |
81 |
85 |
73 |
67 |
300 Milyar dolara dayanan ve yakın gelecekte daha da artması beklenen dış ticaret hacminin ülke menfaat ve hedefleri doğrultusunda dış ticaret politikalarına uygun olarak izlenmesi ve yönlendirilmesinde, risk analizine dayalı firma ve sektör incelemeleri önemli rol oynamaktadır.
Başta Çin olmak üzere Uzakdoğu menşeli ithalatların incelenmesine yönelik olarak, Mart 2003 döneminden bugüne kadar, Gümrük Kontrolörlerince değişik sektörlerde 1000'e yakın firma incelemeye alınmış, gerçekleştirilen firma denetimleri neticesinde; yaklaşık 300 milyon YTL civarında noksan alındığı anlaşılan vergi ve bunlara ilişkin para cezası tespit edilmiştir.
Yürütülen bu inceleme ve soruşturmalar sonucunda; usulsüz işlemleri ve konusu suç teşkil eden fiilleri tespit edilen firmalar hakkında gereken adli ve idari müeyyidelerin tatbiki sağlanarak haksız rekabetin önlenmesi ve kaçakçılıkla mücadele yönünden önemli mesafeler alınmış, ayrıca yükümlülerin gümrük ve dış ticaret mevzuatı konusunda bilgilenmeleri temin edilerek yasal olmayan ticarete yönelimleri engellenmeye çalışılmıştır.
Gümrük politikalarının belirlenmesi kapsamında çeşitli kanun, yönetmelik ve benzeri mevzuat hazırlama komisyonları ile Müsteşarlığımızın insan kaynaklarının gelişimi için organize edilen eğitim faaliyetlerinde aktif bir şekilde görev almaktadırlar.
Yine; gümrük uygulamaları ile ilgili olarak ulusal kurumlarla yapılan birçok toplantı ile twinning gibi uluslararası çalışmalarda Gümrük Kontrolörleri Müsteşarlığımızı başarıyla temsil etmektedirler.
Gümrük Kontrolörleri, yalnızca denetleme, teftiş, soruşturma ve rehberlik görevlerini ifa etmekle kalmayıp, üyeleri arasında ortak sosyal, ekonomik, dinlenme, kültürel ve mesleki ihtiyaçlarını karşılamak, yardımlaşmayı sağlamak, bilimsel araştırmalar yapmak ve yayınlamak amacıyla 1992 yılında Gümrük Kontrolörleri Derneğini kurmuşlardır. Derneğimizce gümrük ve dış ticaret mevzuatı ve Avrupa Birliği konularında kaynak niteliğinde 30 adet kitap yayınlanmıştır. Ayrıca, Gümrük Camiasında süreli yayın konusundaki boşluğu doldurmak amacıyla 1994 yılının Nisan ayında “Gümrük Dünyası” isimli dergi yayın hayatına kazandırılmış ve bugün itibariyle 56. sayısına ulaşmıştır.
Ülke menfaatlerine, kamu yararına, kazanılmış haklara aykırı olmayan her türlü yeniliğin ve düzenlemenin, bilginin, emeğe saygının, etkin ve verimli bir kamu yönetimi anlayışının yanında yer alan, kurulduğu tarihten bu yana üzerine düşen görevleri samimiyetle, iyiniyetle ve gerçekten büyük bir özveri ve azimle yerine getiren, Gümrük teşkilatında pek çok konuda gelişimin ve değişimin öncüsü olan Gümrük Kontrolörleri; üzerlerine düşen görevlerin her geçen gün artmakta olduğunun bilincinde olarak, denetim görevlerini etkin, fonksiyonel ve toplam kalite yönetimi anlayışı içerisinde yerine getirmeye devam edeceklerdir.
Gümrük teşkilatında görev yapan herkesin, gümrük idaresinin kamuoyundaki -çoğunlukla haksız- olumsuz imajını daha da bozacak kısır iç çekişmelerden kaçınması; haklarını kullanırken ve/veya ararken başkalarının haklarına da saygılı olmaya özen göstermesi gerektiğini unutmaması; karşılıklı iyiniyet, sevgi ve saygı duygularını kaybetmemesi temennisiyle saygılarımızı sunarız…
Gümrük Kontrolörleri Derneği Yönetim Kurulu