KRİZ HABERCİLERİ: CARİ AÇIK

S.Boğaç KANADLI
Gümrük Uzmanı

Cari açık nedir? Nasıl yorumlanmalıdır? Türkiye’nin cari açık rakamları bir ekonomik krizin habercisi olabilir mi? Tüm bu sorulara cevap verebilmek için bir basamak geri giderek konuya Ödemeler Dengesi ile ilgili bilgi vererek başlamak gerekir. Ödemeler dengesi (ÖD ) en genel tanımıyla bir ülkenin geri kalan tüm ülkelerle arasında gerçekleşen ödemeleri göstermektedir. Bir yıl içinde o ülkeye ilişkin tüm uluslararası ekonomik işlemlerin özetlendiği tablodur. Ödemeler dengesi o ülkede gerçekleşen ürün ve servis ihracatı, ithalatı, finansal sermaye ve finansal transferler tarafından belirlenir. O ülkenin ödemeleri ve borçları borç hanesine yazılırken; alacakları ve gelirleri ise kredi hanesine yazılır. Bu çerçevede, bir ülkenin ödemeler dengesinin hep sıfır olması beklenir.

Ödemeler Dengesi; cari işlemler hesabı, sermaye ve finans hesapları,” resmi rezervler” ile “net hata noksan” kalemlerinin toplamından oluşmaktadır. Bu noktada anlaşılacağı üzere Cari açık, cari işlemler hesabına ilişkin bir terimdir. “Sermaye Hesabı” sermaye eşyalarına ilişkin gerçekleşen uluslararası transfer işlemlerini kapsamaktadır. Örneğin, fabrikalar, ağır makineler sermaye eşyaları olarak nitelendirilmektedir. “Finans Hesabı” en basit şekliyle yabancıların yatırım araçları üzerindeki mülkiyet haklarındaki net değişimdir.

Finans hesabı = Yerli Varlıklarda Yabancı Mülkiyet Artışı - Yabancı Varlıklarda Yerli Mülkiyet Artışı = Yabancı Direk Yatırım (FDI) + Portfolyo Yatırımları + Diğer Yatırımlar

Makalenin devamı için lütfen Dergimizi sipariş ediniz...