1- Gümrük Kontrolörleri Kurulu, 1979 yılında Gümrük ve Tekel Bakanlığı Müsteşarlık Makamına bağlı olarak kurulmuştur. 1983 yılında Maliye ve Gümrük Bakanlığının teşkili aşamasında Gümrükler Genel Müdürüne bağlanan Gümrük Kontrolörleri, bugün de Gümrük Müsteşarlığı bünyesinde görev yapmaktadırlar.

2- Kuruluşundan bugüne kadar 153 kişi Gümrük Kontrolörlüğü mesleğine başlamış olup, bugün itibariyle halen 91 kişi fiilen Gümrük Kontrolörü olarak görev yapmaktadır.

Gümrük Kontrolörleri yalnızca denetleme, teftiş ve danışma görevlerini ifa etmekle kalmayarak kamu ve özel sektöre de liyakatli eleman yetiştirmektedirler. Gümrük Kontrolörleri arasından; başta 1 Müsteşar, 1 Müsteşar Yardımcısı, 4 Genel Müdür Yardımcısı olmak üzere toplam 32 kişi Müsteşarlığımız ve diğer kamu kurumlarının idari kademelerinde yönetici olarak; 20 kişi ise özel sektörde üst düzey yönetici ve müşavir olarak görev ifa etmektedir.

3- Gümrük Kontrolörleri merkezi denetim elemanı olarak; Gümrükler Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının her türlü faaliyetleri ile ithalat ve ihracat işlemlerini incelemek, soruşturmak ve teftiş etmek ile görevlidirler.

Ayrıca muhtelif Kanunlar çerçevesinde memur suçlarını soruşturmaktadırlar.

4- 1980'li ve 90’lı yıllarda kamuoyunda “hayali ihracat” olarak bilinen ihracat suiistimalleri ile ilgili soruşturmaların büyük kısmını yürüten Gümrük Kontrolörleri, 2000’li yıllarda da kamuoyunda Paraşüt, Buffalo, Sis, Puro, Balina, Kartal ve benzeri isimlerle anılan ve gündeme damgasını vuran çeşitli yolsuzluk olaylarının soruşturulmasında etkin olarak yer almış, önemli boyutlardaki hazine kayıplarını önleyerek ilgililer hakkında gerekli yasal adli ve idari işlemlerin yapılmasını sağlamışlardır.

5- Yaptıkları inceleme ve soruşturmalar neticesinde yaklaşık olarak; 2003 yılında 142 milyon, 2004 yılında 153 milyon ve 2005 yılında 212 milyon YTL tutarında hazine kaybının oluşmasını engellemişlerdir.

6- Gümrük Kontrolörleri; gümrük politikalarının belirlenmesi kapsamında, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği Hazırlama Komisyonlarında aktif bir şekilde görev almışlar ve Gümrük Modernizasyon Projesinin tesisinde önemli rol oynamışlardır.

Yine; gümrük uygulamaları ile ilgili olarak ulusal kurumlarla yapılan birçok toplantı ile twinning gibi uluslar arası çalışmalarda Gümrük Kontrolörleri Müsteşarlığımızı başarıyla temsil etmektedirler.

7- Gümrük Kontrolörleri, 1992 yılında Gümrük Kontrolörleri Derneğini kurmuşlardır. Derneğimiz aracılığıyla, ithalat, ihracat, gümrük uygulamaları ve Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği konularında kaynak niteliğinde 29 adet kitap yayınlanmıştır.

8- Diğer taraftan; 1994 yılından beri 3 ayda bir yayınlanmakta olan Gümrük Dünyası Dergisi 47’inci sayısına ulaşmış olup; Gümrük Kontrolörleri bu alanda Müsteşarlığımızda tartışmasız öncü olmuşlardır.

9- 200 Milyar dolara dayanan ve yakın gelecekte daha da artması beklenen dış ticaret hacminin ülke menfaat ve hedefleri doğrultusunda dış ticaret politikalarına uygun olarak izlenmesi ve yönlendirilmesinde, risk analizine dayalı firma ve sektör incelemeleri önemli rol oynamaktadır.

10- Başta Çin olmak üzere Uzakdoğu menşeli ithalatların incelenmesine yönelik olarak, Mart 2003 döneminden bugüne kadar, Gümrük Kontrolörlerince 9 sektör altında 645 firma incelemeye alınmış ve 340 firmaya ilişkin incelemeler tamamlanmıştır.

11- Gerçekleştirilen bu firma denetimleri neticesinde; yaklaşık 13 milyon 800 bin YTL değerinde ödenmeyen vergi tespit edilmiş, bunlara ilişkin yaklaşık olarak 26 milyon 800 bin YTL değerinde idari para cezası öngörülmüştür.

12- Ayrıca kaçakçılık suçlarına ilişkin olarak 286 milyon YTL tutarında para cezası tespit edilmiştir.

13- Gerek incelenen sektör temsilcileri ile yapılan görüşmelerden, gerekse istatistiki verilerin analizi sonucunda; kimi sektörlerde incelemenin sonuçlanmasını müteakip, yeniden önemli daralmalar meydana geldiği gözlemlenmiştir.

14- Çin ve Uzakdoğu kaynaklı ithalatın taşıdığı rekabet avantajları nedeniyle, yerli üretim dallarında yarattığı yıkıcı etkinin bertaraf edilmesini sağlamak için risk analizlerine dayalı firma incelemelerinin sistematik ve sürekli hale getirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Bir başka anlatımla; makro ekonomik gereklilikler doğrultusunda, risk analizlerine dayalı olarak gerçekleştirilecek firma denetimlerinin bir anlamda dış ticaret politikası aracı olarak kullanılması mümkündür.

15- Kurulduğu tarihten bu yana büyük bir özveri ve azimle görev yapan Gümrük Kontrolörlerinin Misyonu; Dış ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin gümrük işlemlerini denetlemek ve Gümrük hizmetlerinin yürütülmesinde yol gösterici olmaktır.

16- Gümrük Kontrolörlerinin Vizyonu ise; Yasal ticarete sınırsız şekilde rehberlik eden; Gümrük işlemlerinin denetlenmesi yoluyla yasal olmayan ticareti tümüyle engelleyen, etkin ve verimli bir kurum olmaktır.

17- Gümrük Kontrolörleri, üzerlerine düşen görevlerin her geçen gün artmakta olduğunun bilincinde olarak, denetim görevlerini etkin, fonksiyonel ve toplam kalite yönetimi anlayışı içerisinde yerine getirmeye devam edeceklerdir.